Ölçü Aletlerine İlişkin Yönetmelik

11 Ocak 2010 PAZARTESİ

Resmî Gazete

Sayı : 27459

YÖNETMELİK

Sanayi ve Ticaret Bakanlığından :

Ölçü Aletleri ve Metrolojik Kontrol Yöntemleri

Hakkında Yönetmelik

(2009/34/AT)

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar

             Amaç

             MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, ölçü aletlerinin tasarımı, çalışması, doğruluk sınıfı, kontrol ve muayene yöntemleri ve tip onayları ile ilgili usul ve esasları belirlemektir.

             Kapsam

             MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik;

             a) Ölçü aletlerini, ölçü aletlerinin parçalarını, ilave cihazları ve ölçüm ekipmanlarını,

             b) Ölçüm birimlerini, ölçüm metotları ve metrolojik kontrol yöntemlerinin uyumlaştırılmasını ve gerekli hallerde bu yöntemlerin uygulanmasında kullanılacak araçları,

             c) Hazır ambalajlı mamullerin dolum miktarının işaretlenmesini, metrolojik kontrol ve ölçüm yöntemlerini ve kılavuz dokümanlarını

             kapsar.

             Dayanak

             MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik;

             (a) 11/1/1989 tarihli ve 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu, 8/1/1985 tarihli ve 3143 sayılı Sanayi ve Ticaret Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ve 29/6/2001 tarihli ve 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanuna dayanılarak,

             (b) 23/4/2009 tarihli ve 2009/34/EC sayılı Ölçü Aletleri ve Metrolojik Kontroller İçin Genel Esaslara Dair Direktife ve 13/11/2007 tarihli 2007/C 270/06 sayılı AB Komisyonu Bildirimine paralel olarak

             hazırlanmıştır.

             Tanımlar

             MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

             a) AT: Avrupa Topluluğunu,

             b) AT ilk muayene: Yeni veya yenilenmiş bir ölçü aletinin onaylanmış tipe, bu Yönetmelik ve ilgili yönetmelik hükümlerine uyup uymadığının kontrol edilmesi ve AT ilk muayene işareti ile işaretlenmesi işlemini,

             c) AT tip onayı: Bir ölçü aletinin, bu Yönetmelik ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre üretildiğinin test edilmesi, muayene edilmesi veya belgelendirilmesine ilişkin her türlü işlemi,

             ç) Bakanlık: Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,

             d) İlgili yönetmelik: Her bir ölçü aletine ait yönetmeliği,

             e) Komisyon: Avrupa Birliği Komisyonunu,

             f) Muayene kuruluşu: İlgili yönetmelik ile bu Yönetmelik kapsamında uygunluk değerlendirmesi faaliyetlerini yürüten özel kuruluşu veya kamu kuruluşunu,

             g) Müsteşarlık: Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığını,

             ğ) Ölçü aleti: Bu Yönetmelik ve ilgili yönetmelikler kapsamındaki ölçme fonksiyonuna sahip olan cihaz ile parçalarını, ilave cihazları ve ölçüm ekipmanlarını,

             h) İmalatçı: Bu Yönetmelik kapsamına giren ölçü aletlerini üreten, ıslah eden veya ölçü aletine adını, ticari markasını veya ayırt edici işaretini koymak suretiyle kendisini üretici olarak tanıtan gerçek veya tüzel kişiyi;

             ı) Üye ülke: Avrupa Birliğine üye ülkeyi,

             ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Temel Prensipler, Tip Onay İşlemleri

             Temel prensipler

             MADDE 5 – (1) Bakanlık, bu Yönetmelik ve ilgili yönetmeliklerde öngörülen hükümlere uygun olarak AT işareti ve/veya sembolü taşıyan bu Yönetmelik kapsamındaki ölçü aletlerinin ve ürünlerin piyasaya arzını ve kullanıma sunulmasını engelleyici, yasaklayıcı veya kısıtlayıcı işlem yapamaz.

             AT tip onay başvurusu, AT tip onayı ve AT tip onay muayenesi

             MADDE 6 – (1) AT tip onay başvurusu, imalatçı veya temsilcisi tarafından Bakanlığa yapılır. Ancak, aynı ölçü aleti için bir üye ülkeye başvuru yapılmış olması halinde Bakanlığa başvuru yapılmaz.

             (2) Bakanlık, bu Yönetmelik ve ilgili yönetmelik hükümleri çerçevesinde AT tip onayı verir.

             (3) AT tip onayı verilen ölçü aletlerinin tipindeki tüm değişiklikler Bakanlığa bildirilir. Bakanlık, bu değişiklikleri Müsteşarlık aracılığı ile üye ülkelere bildirir. Bu değişikliklerin, ölçü aletinin kullanımı için belirlenen koşulları veya ölçüm sonuçlarını etkileyebilir nitelikte olması halinde, bu değişiklikler için AT tip onayının alındığı ülkeden ayrıca ilave AT tip onayı alınması zorunludur. Ancak, ölçü aletindeki değişiklik ve ilavelerin bu Yönetmelik veya ilgili yönetmelikte yapılan bir değişiklikten sonra gerçekleşmesi halinde, değişen ölçü aleti için ilave AT tip onayı yerine yeni bir AT tip onayı alınır.

             (4) AT ilk muayenesinin yapılabilmesi için AT tip onayının alınması zorunludur. İlgili yönetmelikte; bir ölçü aleti için ilk muayenenin gerekli görülmediği durumlarda, bu ölçü aleti tip onayı ile piyasaya arz edilebilir ve kullanıma sunulabilir. Bir ölçü aletinin, ilgili yönetmelikte AT tip onayından muaf tutulduğu hallerde ise bu ölçü aletinin doğrudan AT ilk muayenesi yapılır.

             Ölçü aletlerinin parçaları, ilave cihazlar ve ölçüm ekipmanları için AT tip onayı

             MADDE 7 – (1) Ölçü aletlerinin parçaları, ilave cihazlar ve ölçüm ekipmanları için AT tip onayı;

             a) Ölçü aletlerinin parçalarını, ilave cihazları ve ölçüm ekipmanlarının bağlanacağı veya birlikte çalışacağı ölçü aleti tiplerini,

             b) Ölçü aletinin bir bütün olarak çalışması ile ilgili genel şartlarını

             kapsar.

             AT tip onay belgesi, sınırlı AT tip onay belgesi ve AT tip onay işareti

             MADDE 8 – (1) Bir ölçü aleti bu Yönetmelik ve ilgili yönetmeliklerde belirtilen AT tip onay muayenesinden geçmiş ise, Bakanlık tarafından bu ölçü aleti tipi için bir AT tip onay belgesi tanzim edilir ve bu belge başvuru sahibine verilir. Başvuru sahibi 16 ncı maddede veya ilgili yönetmelikte belirtilen hallerde, belgede gösterilmiş olan AT tip onay işaretini, onaylanmış tipe uygun olan her ölçü aleti üzerine iliştirir.

             (2) İlgili yönetmelikte öngörülmeyen yeni teknikler kullanılarak üretilen ölçü aletlerine, sınırlı AT tip onay belgesi, söz konusu ölçü aleti kategorisine ilişkin ilgili yönetmeliğin yürürlüğe girmesi ve ilgili yönetmelikte öngörülmüş olan maksimum izin verilebilir hata sınırlarının aşılmaması durumlarında verilebilir. Bu onay;

             a) Onayın kapsadığı ölçü aletlerinin sayısının sınırlandırılmasını,

             b) Montaj yapılan yerin bildirilmesi yükümlülüğünü,

             c) Kullanım alanındaki kısıtlamaları,

             ç) Kullanılan teknikle ilgili özel kısıtlamaları

             içerir.

             AT tip onayının ve sınırlı AT tip onayının geçerlilik süresi

             MADDE 9 – (1) AT tip onayı on yıl geçerlidir ve onar yıllık sürelerle uzatılabilir. Onaylanmış tipe uygun olarak üretilen ölçü aletlerinin üretim adedi sınırlanamaz. Yeni şartların getirilmesi ve bu şartlara göre AT tip onayının verilmemesinin gerektiği durumlarda bu Yönetmelik ve ilgili yönetmeliklere göre verilen AT tip onaylarının süresi, yeni şartların geçerlilik tarihinden itibaren uzatılmaz. AT tip onayının süresinin uzatılmaması, kullanımda bulunan ölçü aletlerinin uygunluğunu etkilemez.

             (2) Sınırlı AT tip onayının geçerlilik süresi iki yıldır. Bu süre en çok üç yıla kadar uzatılabilir.

             AT tip onayı gerektirmeyen ölçü aleti

             MADDE 10 – (1) İlgili yönetmelik hükümlerine uyan, ancak AT tip onayı gerektirmeyen ölçü aletleri, imalatçının sorumluluğunda Ek – I’in 3.3 üncü maddesinde tanımlanan özel işaretle işaretlenebilir.

             AT tip onayının iptali

             MADDE 11 – (1) Bakanlık;

             a) Onay verilmiş ölçü aletlerinin onaylanmış tipe veya ilgili yönetmeliğe uygun olmaması, AT tip onay belgesinde veya bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen metrolojik şartların karşılanmaması ve tip onayının kurallara uygun verilmediğinin anlaşılması halinde,

             b) AT tip onayı verilmiş ölçü aletlerinin kullanımı sırasında amaca uygun olmayan genel bir hatanın tespit edilmesi durumunda,

             c) Bir üye ülke tarafından (a) ve (b) bentlerinde belirtilen durumlardan birinin varlığı konusunda Bakanlığa bilgi verilmesi durumunda, yapacağı değerlendirmeyi müteakip

             AT tip onayını iptal eder.

             (2) Bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen durumun meydana geldiğinin tespiti halinde Bakanlık tarafından aksi bildirilmedikçe ölçü aletinin piyasaya arzı ve kullanılması yasaklanabilir. Bu karar, gerekçeleri ile birlikte Müsteşarlık aracılığı ile Komisyona ve üye ülkelere bildirilir. AT ilk muayenesine tabi olmayan ölçü aletleri bakımından bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen durumların gerçekleşmesi halinde, imalatçı, Bakanlık tarafından uyarılır. İmalatçının uyarıya rağmen, ölçü aletlerini onaylanmış tipe veya ilgili yönetmeliğe uygun hale getirmemesi halinde de aynı bildirim yapılır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

AT İlk Muayene İşlemleri

             AT ilk muayenesinin yapılması

             MADDE 12 – (1) Ölçü aletlerinin AT ilk muayenesi, her bir ölçü aletinin muayene edilmesi suretiyle veya ilgili yönetmeliklerde belirtilen durumlarda ve belirlenen yöntemlerle yapılır.

             (2) Ölçü aletlerinin AT ilk muayenesi Bakanlıkça yapılır veya yaptırılır.

             (3) AT ilk muayene işareti taşıyan ölçü aletleri için ilgili yönetmeliklerde daha uzun süre verilmemiş ise, AT ilk muayene işaretinin uygulandığı yılı takip eden yılın bitiminden sonra 5 inci madde hükmü uygulanmaz.

             AT ilk muayenesinden önceki kontroller

             MADDE 13 – (1) AT ilk muayenesi;

             a) Ölçü aletinin AT tip onayından muaf olup olmadığı, muaf ise, ilgili yönetmelikte belirtilen gerekleri karşılayıp karşılamadığı,

             b) Ölçü aleti için AT tip onayı alınıp alınmadığı, almış ise onaylanmış tipe ve bu AT tip onayının düzenlendiği tarihte yürürlükte bulunan ilgili yönetmelik hükümlerine uyup uymadığı

             hususları çerçevesinde yapılır.

             AT ilk muayene kontrolleri

             MADDE 14 – (1) AT ilk muayenesine tabi tutulacak ölçü aletine uygulanacak kontroller;

             a) Metrolojik özellikler,

             b) Maksimum izin verilebilir hatalar,

             c) Normal kullanım koşulları altında, ölçü aletinin yapısının, metrolojik özellikleri büyük ölçüde bozup bozmadığı,

             ç) Kullanım talimatı, damga plakası veya AT ilk muayene işaretiyle ilgili şartların varlığı,

             hususlarını içerecek şekilde yapılır.

             AT muayene işaretleri

             MADDE 15 – (1) Bu Yönetmeliğin ve ilgili yönetmeliklerin hükümlerine göre, AT ilk muayenesi olumlu sonuçlanan ölçü aletlerine, Ek II’nin 3 üncü maddesine uygun olarak, AT kısmi muayene işareti veya son muayene işareti iliştirilir.

             AT ilk muayenesine tabi olmayan ölçü aletleri

             MADDE 16 – (1) İmalatçı, ilgili yönetmeliğe uygun olup AT ilk muayenesine tabi olmayan bir ölçü aleti sınıfına, kendi sorumluluğunda Ek I’in 3.4 üncü maddesinde belirtilen özel sembolü iliştirir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

AT Tip Onayı ve AT İlk Muayenesi İçin Genel Hükümler

             İşaret ve damgalar

             MADDE 17 – (1) Bakanlık, ölçü aletleri üzerinde AT işaretleri ve sembolleri ile karışıklıklara yol açabilecek işaret veya sembollerin kullanılmaması için gerekli önlemleri alır.

             Bildirim

             MADDE 18 – (1) Bakanlık; bu Yönetmelik ve ilgili yönetmeliklerde öngörülen muayeneleri yapacak, AT tip onay belgelerini tanzim edecek ve AT ilk muayene işaretini tatbik edecek kuruluşları Müsteşarlık aracılığı ile üye ülkelere ve Komisyona bildirir.

             Muayene kuruluşunun yetkilendirilmesi

             MADDE 19 – (1) Bakanlık, bu Yönetmelik hükümleri uyarınca muayene kuruluşlarını yetkilendirir.

             Kullanım talimatları

             MADDE 20 – (1) Bu Yönetmelik ve ilgili yönetmeliklerde belirtilen kullanım talimatları Türkçe yazılır.

             Kullanımdaki ölçü aletlerinin kontrolü

             MADDE 21 – (1) İlgili yönetmelikler, AT işaretleri ve sembollerini taşıyan kullanımdaki ölçü aletlerinin kontrolünün nasıl yapılacağını ve bu aletler için maksimum izin verilebilir hata sınırlarını belirler. AT işaretleri ve sembollerini taşımayan ölçü aletleri için ilgili mevzuat daha geniş hata sınırları içeriyorsa, kontrollerde söz konusu mevzuat uygulanır.

             Yükümlülükler

             MADDE 22 – (1) Bakanlık, bu Yönetmeliğe ve ilgili yönetmeliklere uygun olarak AT tip onayının reddi, onayın iptali, uzatılmaması, AT ilk muayenenin reddi veya bir ölçü aletinin piyasaya arzı veya hizmete alınmasının yasaklanmasına dair kararların gerekçelerini belirtir. Bu karar ilgili taraflara, hukuki yollar ve müsaade edilen süre belirtilerek bildirilir.

             Yaptırımlar

             MADDE 23 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı davranışta bulunanlara 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun veya 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu hükümleri uygulanır. Bu Yönetmelik hükümleri 4703 sayılı Kanundaki üretici tanımında yer alanların ürün güvenliği konusundaki sorumluluklarını kaldırmaz.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Yürürlük ve Yürütme

             Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

             MADDE 24 – (1) 3/6/2002 tarihli ve 24774 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ölçü ve Ölçü Aletlerinin Metrolojik Kontrolleri İçin Genel Esaslara Dair Yönetmelik (71/316/AT) yürürlükten kaldırılmıştır. Mevzuatta, Ölçü ve Ölçü Aletlerinin Metrolojik Kontrolleri İçin Genel Esaslara Dair Yönetmeliğe (71/316/AT) yapılan atıflar, bu Yönetmeliğe yapılmış sayılır.

             Yürürlük

             MADDE 25 – (1) Bu Yönetmelik, yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

             Yürütme

             MADDE 26 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sanayi ve Ticaret Bakanı yürütür.

Ekler için tıklayınız.